IRMS ile Vergi Belgesi

Genellikle ya imzalama bileşeninin kendisi eksiktir ya da kurulumdan sonra bilgisayar yeniden başlatılmamıştır. IRMS »Elektronsko potpisivanje dokumenata« kılavuzuna (25.06.2026) göre token üzerindeki sertifika yeterli değildir: yerel bilgisayara kurulu nitelikli sertifikanın yanı sıra IRMS Digital Signature API bileşenini ayrıca indirip kurmanız gerekir. İşlem şöyledir: portaldan IRMSDigitalSignatureApi.zip arşivini indirin, C: diskine açın, oluşan IRMSDigitalSignatureApi klasöründe setup.exe dosyasına sağ tıklayıp »Run as administrator« seçeneğini seçin — kılavuz kurulumun yerel bilgisayarın yöneticisi olarak yapılmasını açıkça şart koşar. Kurulumun sonunda, kurulan bileşenlerin kullanılabilmesi için bilgisayarın yeniden başlatılmasının gerektiğini bildiren bir pencere çıkar; kılavuz, hizmetin ancak yeniden başlatmadan sonra otomatik olarak çalıştığını ve kullanıma hazır olduğunu, o pencerede »Cancel« seçip yeniden başlatmayı ertelediyseniz ilk imzalamadan önce bilgisayarı yeniden başlatmanız gerektiğini ekler. İkinci tipik engel porttur: uygulama varsayılan olarak 8984 portunu kullanır, bu yüzden kurulumdan önce bu portun boş olup olmadığı kontrol edilmelidir; port doluysa kurulum onu serbest bırakma seçeneği sunar, serbest bırakılmazsa kurulum iptal edilir. Tarayıcı ayarları bu işlemin parçası değildir — kılavuz herhangi bir Chrome yapılandırmasından söz etmez, çünkü imzalamayı tarayıcı değil, yerel olarak kurulan hizmet yapar. Sırasıyla kontrol edin: IRMSDigitalSignatureApi kurulu mu, yönetici olarak mı kuruldu, kurulumdan sonra bilgisayar yeniden başlatıldı mı ve 8984 portu boş mu?

IRMS'ye (irms.tax.gov.me) sertifika veya eTrust hesabıyla girin, Upravljanje predmetima → Novi zahtjev → »Izdavanje uvjerenja iz poreskih evidencija« açın, »Uvjerenje o izmirenim obavezama po osnovu javnih prihoda« seçin, amaç, dönem ve açıklama girin, talebi sertifikanızla imzalayın ve belgeyi eSanduče'den indirin (Nepreuzeto → Prihvati → Preuzmi).

Hukuken evet — ama gişeye güvenmeyin. İdari Usul Kanunu md. 33 f. 3, resmi kayıtlarda tutulan olgulara ilişkin belgenin ilgiliye »sözlü talep üzerine, kural olarak aynı gün«, en geç sekiz gün içinde düzenleneceğini öngörür; md. 59 f. 3 ise başvurunun »doğrudan elden teslim, posta, faks veya elektronik biçimde« yapılabileceğini ekler — elektronik yol seçeneklerden biridir, tek yol değildir. Ne var ki hiçbir resmi belge gişe usulünü düzenlemez: IRMS kılavuzu yalnızca elektronik yolu (token sertifikası veya eTrust hesabı + elektronik imza) tanır ve Vergi İdaresi, IRMS'ye geçişten sonra uygulamada talepleri gişede şahsen kabul etmemektedir. Geriye üç gerçekçi yol kalır: (1) token sertifikası yerine Crnogorski Telekom eTrust hesabı — token ve kart okuyucu gerekmez; (2) IRMS'de kayıtlı yetkili bir kişinin (muhasebeci, avukat) sizin adınıza başvurması — uygulamada en yaygın çözüm; (3) yetkili şubeye posta ile gönderilen yazılı talep, md. 33 f. 3 ve md. 59 f. 3'e dayanarak — kanun postayı açıkça bir başvuru yolu olarak sayar, dolayısıyla bu yol gişede kabul edilmenize bağlı değildir.

Taahhütlü gönderin — md. 90 f. 3 uyarınca posta operatörüne teslim günü kuruma başvuru günü sayılır, böylece tarih kanıtınız olur; ayrıca alındı belgesi de isteyebilirsiniz, çünkü İdari Usul Kanunu md. 64 f. 3 uyarınca kurum, ilgilinin talebi üzerine başvurunun alındığını, alınma tarih ve saatini, konusunu ve eklerin listesini gösteren bir alındı belgesi düzenlemek zorundadır ve bunun için harç alınmaz. Talep reddedilirse kurum, aleyhine itiraz edilebilecek bir karar (rješenje) vermek zorundadır (md. 33 f. 4). Başvurudan itibaren sekiz gün içinde ne belgeyi ne de ret kararını alırsanız, talebiniz reddedilmiş gibi itiraz edebilirsiniz (md. 33 f. 5). Vergi İdaresi Kanunu da elektronik yolu tek yol saymaz: vergi beyannamesi için »elektronik olarak, doğrudan veya posta yoluyla« verilmesine açıkça izin verir (md. 36 f. 6) ve vergi mükelleflerine vergi mevzuatının uygulanmasında mesleki yardım sağlamayı vergi idaresinin görevleri arasında sayar (md. 6 f. 1 bent 15).

Yönetmeliğe göre (Resmi Gazete 42/2012, 3/2024): geçerli pasaportun onaylı kopyası, takvim yılında altı aydan uzun geçici oturum kararı (veya daimi oturum) ve gelir kanıtı — iş/görevlendirme sözleşmesi, ya da mülkiyet kanıtı ve kira sözleşmesi, ya da profesyonel spor sözleşmesi. Belge PR-1 formunda Karadağca ve İngilizce düzenlenir.

İdari Harçlar Kanunu başvuru için 2 € (Tarife no. 1) ve kurumların düzenlediği belgeler için 3 € (Tarife no. 26) öngörür; kanun elektronik başvurular için istisna tanımıyor. IRMS talebinde Dokumenti sekmesinde bu harcın ödendiğine dair kanıtın eklenmesi için ayrı bir alan bulunur ve bu kanıt elektronik de olabilir.